Dr. Δημήτρης ΤσουκαλάςΠρόεδρος Detox Centers Int. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου UNI.NA. Federico II
American Obesity SocietyAmerican Nutrition Association
Μπορεί να αναρωτιέστε τι ακριβώς είναι το μεταβολικό σύνδρομο και γιατί θα πρέπει να σας ενδιαφέρει. Είναι πολύ πιθανό να πάσχετε ήδη από αυτό. Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού μετά τα 40, συχνά και σε μικρότερες ηλικίες, αναπτύσσει μεταβολικό σύνδρομο.
Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί δεν νοιώθετε καλά, γιατί έχετε παραπάνω κιλά, ενώ αυξάνει την πιθανότητα για προβλήματα καρδιάς, για διαβήτη και άλλα χρόνια νοσήματα.
Το 1988 ο G. Reaven, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, περιέγραψε για πρώτη φορά το μεταβολικό σύνδρομο ή σύνδρομο Χ.
Στη συγκεκριμένη διάλεξη ο G. Reaven, ανέπτυξε ότι η κεντρικού τύπου παχυσαρκία (συσσώρευση λίπους κυρίως στη κοιλιά), ο διαβήτης, η υπέρταση και η διαταραχή των λιπιδίων (τριγλυκερίδια και χοληστερίνη) έχουν ένα κοινό αίτιο, την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Αντίσταση στην Ινσουλίνη
Όταν το σώμα μας παράγει αυξημένες ποσότητες ινσουλίνης για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε πολλά όργανα μειώνουν την ανταπόκριση τους (ευαισθησία τους) σε αυτή. Τα κύτταρα «συνηθίζουν» στα συνεχή υψηλά επίπεδα ινσουλίνης.
Όσο μειώνεται η ανταπόκριση των ιστών στην ινσουλίνη τόσο περισσότερη ινσουλίνη παράγεται για να διατηρήσει το σώμα μας σταθερά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Αυτή η κατάσταση μειωμένης ευαισθησίας και αυξημένης έκκρισης ινσουλίνης ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη.
Η αντίσταση στην ινσουλίνη φαίνεται να είναι ένας από τους κύριους υπαίτιους για τα βασικά προβλήματα υγείας στο σύγχρονο Δυτικό Πολιτισμό.
Παχυσαρκία
Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης προωθούν τη παραγωγή και αποθήκευση λίπους στον οργανισμό ενώ παράλληλα μπλοκάρουν την καύση του. Τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης ενισχύουν τη πείνα και μας ωθούν προς την αναζήτηση τροφής.
Αν μερικοί από εσάς δεν μπορούσατε να καταλάβετε μέχρι τώρα γιατί θέλετε να τρώτε συνέχεια, τώρα γνωρίζετε. Έχετε υψηλά επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα σας.
Πρόκειται για έναν αρχέγονο μηχανισμό που ενώ βοήθησε το ανθρώπινο είδος να επιβιώσει σε συνθήκες έλλειψης τροφής, σήμερα είναι ίσως ο Νο 1 δήμιος του.
Στρες
Γνωρίζουμε ότι η ινσουλίνη είναι ένας από τους πιο ισχυρούς διεγέρτες του κεντρικού νευρικού συστήματος. Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα συνδέονται με υπερένταση, ταχυκαρδίες, προβλήματα ύπνου, μείωση της σεξουαλικής διάθεσης και χρόνια κόπωση.
Πρόκειται για μια κατάσταση μεταβολικού στρες που λανθασμένα συγχέεται από το άτομο ως ψυχολογικό στρες. Αν στη συγκεκριμένη εικόνα προστεθεί και κάποια ψυχολογική πίεση από το εργασιακό ή το οικογενειακό περιβάλλον τότε τα πράγματα αρχίζουν να δυσκολεύουν γιατί τα περιθώρια αντίδρασης είναι μικρά.
Χρόνια κόπωση
Η αδυναμία καύσης λίπους αναγκάζει το σώμα μας να στραφεί στις ορμόνες του στρες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη. Για κάποιο χρονικό διάστημα, που μπορεί να είναι μήνες ή χρόνια, ανάλογα με τα αποθέματα του κάθε οργανισμού, τα επινεφρίδια μας καλύπτουν το πρόβλημα μέσα από την αυξημένη παραγωγή αυτών των ορμονών.
Το τίμημα βέβαια είναι επιπλέον στρες και άγχος που προστίθενται στη διέγερση της ινσουλίνης.
Ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της συγκεκριμένης μεταβολικής φάσης είναι μειωμένη αντίληψη της κούρασης και λιγότερες ώρες ύπνου. Σε αυτό το σημείο το άτομο έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται όλο και λιγότερο τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα του και ποιες είναι οι πραγματικές του ανάγκες.
Κάποια στιγμή η παραγωγή κορτιζόλης είναι η πρώτη που υποχωρεί, το σώμα δεν μπορεί να διατηρήσει αυξημένα επίπεδα για όλο το 24ωρο. Το άτομο αρχίζει να εμφανίζει συμπτώματα έλλειψης ενέργειας αργά το απόγευμα. Η παραγωγή κορτιζόλης συνεχίζει να εξαντλείται σταδιακά μέχρι να φτάσει στο σημείο που το άτομο ξυπνάει κουρασμένο χωρίς αποθέματα ενέργειας.
Υπέρταση
Ενώ η κορτιζόλη αρχίζει να μειώνεται η ινσουλίνη και η αδρεναλίνη παραμένουν αυξημένες. Οι δύο αυτές ορμόνες συμβάλουν σε αυξημένη απώλεια, μέσα από τα ούρα, σε μαγνήσιο και κάλιο. Ταυτόχρονα προκαλούν σπασμό στα αγγεία που σε συνάρτηση με τις ελλείψεις σε βασικά αμινοξέα και μεταλλικά στοιχεία, λόγω της φτωχής ποιότητας των τροφών μας σε θρεπτικά συστατικά, κάνουν την αύξηση της αρτηριακής πίεσης πλέον αναπόφευκτη.
Διαβήτης
Ένας στα δέκα άτομα πάσχει από Σακχαρώδη Διαβήτη και 20 - 30 % του πληθυσμού βρίσκεται σε προ-διαβητικό στάδιο.
Μετά από πολλά χρόνια αυξημένης παραγωγής ινσουλίνης τα κύτταρα του παγκρέατος που είναι επιφορτισμένα με αυτό το δύσκολο έργο, καταβάλλονται και δεν μπορούν πλέον να παράξουν ινσουλίνη στις συγκεκριμένες ποσότητες. Το ζάχαρο στο αίμα μας αρχίζει να ανεβαίνει και αυτό ονομάζεται διαβήτης.
Νέα δεδομένα σχετικά με τα τελομερή δηλώνουν ότι η αυξημένη ζήτηση ινσουλίνης οδηγεί σε περισσότερες κυτταρικές διαιρέσεις των κυττάρων αυτών (κύτταρα του Langerhans) και μείωση του μήκους των τελομερών τους. Το αποτέλεσμα είναι ο πρόωρος θάνατος (απόπτωση) αυτών των κυττάρων.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Όσο δυσοίωνα και αν φαίνονται τα παραπάνω, το καλό είναι ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι γι' αυτά. Η σύγχρονες εξελίξεις στην ιατρική, στα συμπληρώματα, τη μοριακή βιολογία και την κατανόηση του ανθρώπινου μεταβολισμού, μας επιτρέπουν να αλλάξουμε αυτή την εικόνα.
Μπορεί οι τροφές μας να μην έχουν πια τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το σώμα μας για να λειτουργήσει σωστά, είμαστε όμως τυχεροί που μπορούμε σήμερα να βρούμε σε μορφή συμπληρωμάτων διατροφής, ένα τεράστιο αριθμό μικροθρεπτικών συστατικών.
Παράλληλα η ανάπτυξη εξελιγμένων εξετάσεων μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε ακριβώς τι λείπει από το σώμα μας σε επίπεδο κυττάρων και να το αποκαταστήσουμε στοχευμένα.
Η διενέργεια εξετάσεων σε επίπεδο τσεκ-απ, που μας δείχνουν τη κατάσταση του μεταβολικού μας προφίλ είναι βασική προϋπόθεση όταν μιλάμε για πρόληψη και βελτίωση της φυσικής μας κατάστασης.
Η μεγάλη ανάγκη και ζήτηση από πλευράς του πληθυσμού για το συγκεκριμένο τρόπο προσέγγισης, που αφορά την πρόληψη και την ενίσχυση της υγείας, μαζί με την εξέλιξη νέων τεχνολογιών οδηγεί σε πτώση του κόστους των εξετάσεων αυτού του είδου και στη δυνατότητα εφαρμογής τους στη κλινική πράξη.
Εξετάσεις που μέχρι πριν 2-3 χρόνια είχαν εφαρμογή σε καθαρά ερευνητικό επίπεδο, σήμερα μπορούν να μας βοηθήσουν στη επίτευξη βέλτιστης υγείας.
Στην Υγειά Σας!
Περισσότερα... »